Ön planda ölçüm cihazı, arka planda gömme kayar kalıplı finişer beton sererken.

Temmuz 2026 | Okuma süresi: 5 dk.

30 yıl 3D makine kumandası:
Dijital şantiyeyi şekillendiren bir teknoloji

Matthias Fritz ile yenilik, öncü ruh ve Wirtgen AutoPilot ile Smart LevelPro'ya uzanan yol hakkında bir röportaj.

Wirtgen, akıllı makine kumandalarının geliştirilmesinde otuz yıldır itici güçlerden biri olarak kabul edilmektedir. Leica Geosystems AG ile küçük bir proje ekibi olarak başlayan bu yolculuk, bugün dünya genelinde standartları belirleyen çözümleriyle inşaat sektörünün en etkili teknolojilerinden biri hâline gelmiştir.
Wirtgen GmbH şirketinde 3D Control Systems’de Application Manager olan Matthias Fritz röportajda, en önemli kilometre taşlarını gözden geçiriyor, teknik açıdan önemli dönüm noktalarını açıklıyor ve müşteri odaklılığın neden bugüne kadar başarının anahtarı olduğunu ortaya koyuyor.


Bay Fritz, proje 90'ların ortasında nasıl başladı?

Ben aslında mühendislik ölçme alanından geliyorum. Üniversite eğitimimin ardından önce bir mühendislik bürosunda çalıştım, daha sonra ise Leica Geosystems'in İsviçre'deki ekibine geçiş yaptım. Orada küçük ama yetkin bir ekibin parçasıydım – üç ölçme uzmanı, bir yazılım geliştirici ve iş geliştirme direktörümüz Olaf Katowski. Tam da bu yapıyla Wirtgen ve Leica arasındaki iş birliği başladı. Almanya'daki bir müşteri büyük bir zorlukla karşı karşıyaydı: Tamamen yeni bir yöntem olan "sabit hatlı yol" olarak adlandırılan sistemle bir ICE hattı inşa etmek. Geleneksel ahşap eşikler ve mıcır yerine sabit alt yapı olarak betonun kullanılması öngörülüyordu. Bu inşaat yönteminin gerektirdiği son derece yüksek hassasiyet talepleri için, o zamanlar gerçekten uygun bir ölçüm ve kumanda sistemi bulunmuyordu.

Bu zorluğun üstesinden nasıl geldiniz?

Wirtgen ile birlikte SP 500 kayar kalıplı finişeri modifiye ettik ve komple yeni bir ölçüm sistemi geliştirdik. Asıl soru şuydu: Ölçüm sistemi ve makine birbirleriyle nasıl iletişim kurabilir? Bu, 3D arayüzünü geliştirmeye başlamamızın miladı oldu.
Leica Geosystems o zamanlar hareketli bir hedefin çok yüksek hassasiyetle ölçülmesini mümkün kılan ilk motorlu total istasyonları (TCA 1100/1800/2003) piyasaya sürdü. Bu, kumanda sisteminin teknik temelini oluşturuyordu. O zamanlar, ölçüm sistemini, şantiyenin gerekli 3D verilerini ve makineye olan arayüzü tek bir yapıda birleştiren yazılımı geliştirdik.

Tolles Produkt

Dönüm noktası ne zaman yaşandı ve ardından gelişmeler nasıl ilerledi?

1999 – Frankfurt–Köln ICE hattı ile. Bu, tamamen sabit hat alt yapısı olarak inşa edilen ilk demir yolu hatlarından biriydi. Aynı anda altı adede kadar makine, ilk kez ofset teli kullanılmadan, bunun yerine 3D makine kumanda sistemi ile çalışıyordu. Bu, gerçekten önemli bir dönüm noktasıydı. Ardından demir yolu projeleri daha büyük ve daha karmaşık hale geldi. Aynı zamanda soğuk kazıma makinelerinin de (bir Wirtgen W 2000) sistem ile donatılmasına başlandı – ilk kez 1999 yılında Wolfsburg’daki bir müşteride. İlginç bir şekilde, bu teknoloji orada kayar kalıplı finişerlere göre biraz daha hızlı bile yayıldı.


Teknik açıdan dönüm noktaları oldu mu?

Kesinlikle. Eskiden sadece görsel, motorlu total istasyonlarıyla çalışılıyordu. GPS‘e veya bugün GNSS’e geçiş gerçek anlamda yeni bir çığır açmaktı. Ve sonra Wirtgen, kendi teknolojilerini geliştirmeye ve makineleri daha akıllı yapmaya karar verdi.

2009’da Wirtgen‘e geçtiler. Bu nasıl oldu?

Dr. Günter Hähn Wirtgen‘de başlangıçta geliştirme müdürüydü ve ardından genel müdür oldu ve sistemleri müşteri ihtiyaçlarına daha da uyarlamak amacıyla projeyi başlattı. Amaç, sistemleri sadece makineye sonradan eklemek değil, onları makineye daha derinlemesine entegre etmekti – adeta makineyle birlikte "düşünmelerini" sağlamaktı. Bu projenin uygulanmasına ben de katkıda bulundum.

Tarihî fotoğraf: Eski logoya ve ölçüm cihazına sahip Wirtgen makineleri.

Bundan ne ortaya çıktı ve günümüzde seviyeleme teknolojisinin durumu nedir?

Amaç, klasik ofset telini mümkün olduğunca kolay bir şekilde sanal bir kılavuz telle değiştirmekti. Bundan Wirtgen AutoPilot ortaya çıktı. Şantiyede oluşturulan dijital 3D modelini kullanan, GNSS teknolojisi ile kombinasyon halinde bir total istasyonundan oluşan hibrit bir sistem. Bu sistem makineyi, yükseklik, eğim ve yön bakımından tam otomatik olarak kumanda eder. 2013 yılında AutoPilot‘u, bu türde dünyanın ilk sistemi olarak bauma fuarında tanıttık ve bununla yenilik ödülünü kazandık. Makineler bugün belirgin şekilde daha akıllı oldular. Eskiden 3D arayüzü kumanda teknolojisine derinlemesine entegreydi, bugün ise arayüzlerimiz, CAN-Bus teknolojisi temelinde standartlaştırılmış ve modüler bir yapıya sahiptir. Müşteriler Wirtgen, Leica Geosystems, Trimble veya Topcon çözümlerinden birini kullanmak konusunda özgürdür – Wirtgen tüm sağlayıcılarla uyumludur.

Müşteri odaklılığı ne gibi bir rol oynar?

Bu bizim için merkezi bir odak noktasıdır. Buna iyi bir örnek kayar kalıplı finişerdir SP 33. ABD’de bu modelde, yerinde bordür profillerinin yapımına odaklanılmaktadır. Bunun için, klasik 3D çözümleri fazla karmaşık olduğundan, bilinçli olarak daha basit bir sistem geliştirdik. Sistemin hızlı bir şekilde kullanıma hazır hale gelmesi, güvenilir biçimde çalışması ve yeni çalışanlara kolayca aktarılabilmesi hedefleniyordu. Bu şunu gösteriyor: Teknoloji kullanıcıya uyum sağlamalıdır – tersi değil.

Tolles Produkt
Wirtgen makinesi dar bir nehrin yanındaki tarım yolunda.

AutoPilot 2.0

Wirtgen AutoPilot 2.0, Offset ve gömme profilleri daha ekonomik ve hassas bir şekilde oluşturabilir. Bu şekilde beton koruma bariyerleri, bordürler, trafik adaları veya 3,5 metreye kadar genişliğe sahip yol yüzeyleri üretilebilmektedir. Ofset tellerinin ölçümü, gerilmesi ve sökülmesi gibi masraflı işlemler ortadan kalkar.

Bunun yerine 3D kumanda sistemi AutoPilot 2.0 bir dijital model ile çalışır. Bu model, ya mevcut verilerden oluşturulur ya da doğrudan şantiyede yeniden ölçülerek elde edilir. Yazılım, tüm ölçüm yapılan noktalardan beton serimi için en uygun seyir hattını hesaplar. Makineye monte edilmiş iki GPS alıcısı, şantiyedeki bir GPS referans istasyonu ile iletişim kurar. Uydu destekli navigasyon sistemi (GNSS), kayar kalıplı finişerin direksiyonunu ve yanal bükülmesini tam otomatik olarak kumanda eder.

Wirtgen, AutoPilot 2.0’ı SP 15i, SP 25i ve SP 33 modelleri için sunar. Sonradan donatım da mümkündür.

AutoPilot 2.0
Bir Wirtgen makinesinin kumanda edilmesi, atmosfer: karanlık ve stüdyo.

Smart LEVEL PRO

Wirtgen Group Smart Automation in Roadbuilding ile, dijital arazi modelleri doğrultusunda asfaltın hassas bir şekilde kaldırılması ve serilmesi için yenilikçi çözümler sunulmaktadır. Merkezi bileşenlerden biri, F Serisi Wirtgen büyük kazıyıcılarda kazıma derinliği ve enine eğimin otomatik olarak kumanda edilmesini sağlayan Smart LEVEL PRO sistemidir.

Kullanım için ön koşul, iki adet StarFire GNSS alıcısının yanı sıra makinede ilgili yazılımın bulunmasıdır. Burada, kazıma çalışmalarının otomatik ve hassas bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlarlar. Makinelere tam entegrasyon, asfalt seriminde öngörülebilir sonuçlar, daha yüksek kalite ve daha düşük malzeme tüketimi sağlar.

Smart LEVEL PRO, John Deere Operations Center™’daki Work Planner ile desteklenir. Work Planner, kazıma alanı, kazıma hacmi ile minimum, maksimum ve ortalama kazıma derinlikleri gibi önemli parametreleri görselleştirir.

Smart LEVEL PRO

Ve bugün – 30 yıl sonra 3D makine kumandası mı

Bugün AutoPilot 2.0’ın yanı sıra F serisinin büyük kazıyıcısına tamamen entegre edilmiş son derece yenilikçi, güncel bir seviyeleme yöntemi olan Smart LEVEL PRO‘dan bahsesdiyoruz. Entegrasyon seviyesi giderek artar ve böylece sistem, makinenin kullanımına giderek daha derin bir şekilde entegre edilir. Ayrıca bugün dijital arazi modelleri John Deere Operations Center™’ın Work Planner’ı üzerinden mobil iletişim ile makineye gönderilir. Burada, yaygın olarak kullanılan ölçme ve planlama sistemlerinden alınan planlama verileri analiz edilir ve otomasyona uygun olup olmadıkları kontrol edilir.

Yetkinliğimiz seviyeleme olmaya devam ediyor, yani yüksekliğin veya kazıma derinliğinin, eğim ve yönlendirmenin hassas bir şekilde kumanda edilmesi. Ve tam da burada, müşterilerimiz için gelecekte de uygulamaya yönelik çözümler geliştirmeye devam edeceğiz.


30 yıl yenilik

1996

  • ICE hatları için “Sabit hat” projesinin başlatılması: Müşteri Leonhard Weiss ile ilk iş birliği.

1999

  • Frankfurt–Köln ICE hattı: 3D sistemi ile ilk kablosuz kumanda: Teknolojinin dönüm noktası (6 makine kullanımda).
  • Büyük kazıyıcıların ilk donanımı: Pazarda yaygın olarak benimsenmeye başlanması

2007

  • Müşteriye özgü çözümlerin devreye alınması (örn. ABD’de SP 15): Kolay kullanılabilirliğe odaklanma

2008

  • Tirschenreuth’da teknoloji günleri: Seyirci önünde canlı gösteri

2009

  • Seviyeleme temel yetkinliğinin gelişimi:Matthias Fritz Wirtgen GmbH’ye geçiyor

2013

  • AutoPilot‘un bauma’da (yenilik ödülü) tanıtılması: Dünya çapında sanal kılavuz telli ilk sistem

2015 itibarıyla

  • Arayüzlerin standartlaştırılması: Birden fazla sağlayıcıyla uyum

2018

  • İyileştirilmiş donanım-yazılım kombinasyonu sayesinde AutoPilot 2.0'ın daha da geliştirilmesi.

2026

  • Seviyeleme sistemlerinin geliştirilmesi: Smart LEVEL PRO‘nun kullanıma sunulması