Każda droga ma inny cel

Podczas budowy nowych dróg należy stworzyć układ prawidłowo powiązanych warstw nawierzchni - dotyczy to zarówno nawierzchni asfaltowej, jak i betonowej - od stabilnej warstwy nośnej do płaskiej i równej warstwy ścieralnej drogi. Jakie kryteria są przy tym istotne? Jakie procesy niezbędne? Jakie maszyny należy stosować?

Budowa warstw nośnych

Warstwa nośna stanowi bazę drogi. W zależności od szacowanego obciążenia ruchem drogowym korpus drogi buduje się z różnych warstw o różnych grubościach, tak aby mogła się ona oprzeć różnym warunkom pogodowym i zapewniała odpowiednią funkcjonalność przez dziesięciolecia. Warstwa znajdująca się na samym spodzie składa się przeważnie z niezwiązanej mieszanki mineralnej, tj. z tłucznia, grysu oraz miału kamiennego, w celu osiągnięcia odpowiedniej nośności oraz rozłożenia obciążeń powstałych na skutek ruchu drogowego w taki sposób, aby powierzchnia podłoża znajdująca się poniżej nie została zdeformowana.

W wielu przypadkach na niezwiązanej warstwie nośnej układa się związaną warstwę nośną. Jako środek wiążący stosowany jest przeważnie asfalt albo cement, ewentualnie wapno. W przypadku mieszanek zawierających asfalt mówi się o asfaltowych warstwach nośnych układanych na gorąco lub na zimno - w zależności od tego, czy materiał bitumiczny był gorący czy zimny. Jeśli mieszankę mineralną stanowi wiązany cement lub wapno, mówi się o hydraulicznie związanych warstwach nośnych.

Układanie nawierzchni bitumicznych

Układanie asfaltu jest mistrzowskim wyczynem, jeżeli chodzi o logistykę. Podczas tego procesu należy zawsze uważać, by mieć na miejscu wystarczającą ilość materiału bitumicznego oraz by materiał ten nie ostygł. Niezastąpiony jest przy tym odpowiedni zespół maszyn do budowy dróg: układarka oraz walec.

Pierwszą osobą w ekipie budowlanej jest jednak kierowca samochodu ciężarowego, który wsypuje asfalt do kosza układarki. Dwie pracujące niezależnie od siebie taśmy zgrzebłowe transportują materiał przez maszynę do tyłu, gdzie jest on równomiernie rozkładany przez sterowane niezależnie od siebie dwa ślimaki znajdujące się pomiędzy ciągnikiem a stołem. Temperatura układania standardowej masy bitumicznej powinna przekraczać za każdym razem 110 °C, aby utrzymać jak największe okno temperaturowe do zagęszczania.

W nowoczesnych układarkach można precyzyjnie sterować pracą agregatów zagęszczających. Przede wszystkim stoły wysokiego zagęszczenia już teraz osiągają bardzo dobre parametry zagęszczania. W ten sposób walce uzyskują zagęszczenie końcowe przy minimalnej liczbie przejazdów.

Zagęszczenie mieszanki bitumicznej

Podczas zagęszczania nawierzchni asfaltowych należy uzyskać równomierną, możliwie szorstką powierzchnię jezdni, a pojedyncze warstwy asfaltu powinny być ze sobą zazębione mocno i trwale, tak by osiągnąć wysoką odporność materiału, odpowiednią odporność na zużycie oraz trwałą równość. Walce pozwalają zmniejszyć udział pustych przestrzeni. Dzięki temu asfalt jest bardziej odporny na obciążenia i trwalszy.

Generalnie obowiązuje następująca zasada: im wyższa temperatura układanej masy bitumicznej, tym lepsze zagęszczenie. Korzystny zakres temperatury jest przy tym zależny od składu masy bitumicznej, grubości nawierzchni oraz rodzaju środka wiążącego.

Operator walca rozpoczyna proces zagęszczania na połączeniach, następnie wałuje obszar wzdłuż krawędzi jezdni. Kolejny przejazd służy dociskaniu nawierzchni. W czasie głównego etapu zagęszczania stosuje się przeważnie zagęszczanie dynamiczne. Bębny są wprawiane w drgania poziome (oscylacja) lub pionowe (wibracja), przez co działanie zagęszczania jest bardziej efektywne. Na końcu następuje „gładzenie”.

Układanie betonu - Inset

Beton jest szczególnie trwałym materiałem, odpowiednim przede wszystkim do takich dróg, które są narażone na wysokie obciążenia. W standardowych procesach z wykorzystaniem układarki do betonu w „insecie” układa się głównie jezdnie o dużej powierzchni i pasy startowe. Najpierw samochód ciężarowy rozsypuje beton przed maszyną. Układarka za pomocą ślimaka lub miecza rozprowadza beton na całej szerokości maszyny, zaś za pomocą deskowania ślizgowego kształtuje beton w jezdnię. Między szalunkami z wysoką częstotliwością pracują wibratory, wybijając powietrze z betonu, który jest tym sposobem zagęszczany.

Równocześnie układarka może wwibrowywać dyble lub kotwy w świeży beton. Służą one jako zbrojenie. Powyżej elementów zbrojeniowych zostaną później wycięte spoiny w jezdni. W ten sposób zagwarantuje się, by pęknięcia, które powstaną nieuchronnie na skutek obciążeń i wahań temperatur, powstawały w betonowym korpusie w sposób kontrolowany.

Zacieraczki podłużne i poprzeczne wyrównują ułożoną jezdnię. Szorstką strukturę nawierzchni gwarantuje ciągniona tkanina jutowa. Równomierne twardnienie betonu osiąga się poprzez nanoszenie zawiesiny na świeży beton, zazwyczaj stosuje się w tym celu urządzenie do pielęgnacji betonu.

Układanie betonu - Offset

Krawężniki, ścianki energochłonne w pasie rozdziału autostrady, ścieki do odpływu wody - istnieje wiele elementów formowanych z betonu. Dzięki technologii wykorzystującej deskowanie ślizgowe można w łatwy i ekonomiczny sposób ułożyć takie monolityczne profile za pomocą metody offsetowej.

W offsecie układarka z reguły podaje materiał do urządzenia napełniającego. Jest on następnie transportowany do szalunku offsetowego mocowanego z boku układarki za pomocą obrotowego przenośnika taśmowego lub obrotowego przenośnika ślimakowego. W czasie gdy układarka offsetowa porusza się do przodu, deskowanie formuje profile monolityczne. Dostępnych jest bardzo wiele form i rozmiarów, od najczęściej stosowanych, jak na przykład profil typu „jersey”, po produkty specjalne.

Metoda offsetowa to idealne rozwiązanie zarówno podczas układania barier energochłonnych o maksymalnej wysokości 2 metrów, jak i kanałów odpływowych czy też wąskich dróg. Układanie metodą offsetową w porównaniu z ręcznym układaniem gotowych elementów jest bardzo szybkie i efektywne.

EN PL